Nurtures / Harbors : जर संकटाच्या क्षणी आपण एकमेकांचे जीव वाचवू शकतो, तर रोजच्या आयुष्यात एकमेकांविषयी द्वेष का बाळगतो

दिल्लीतील हौज रानी भागात लागलेल्या आगीच्या घटनेने पुन्हा एकदा समाजाला अंतर्मुख करणारा प्रश्न उपस्थित केला आहे. ज्वाळांनी जेव्हा एका इमारतीला वेढा घातला, तेव्हा त्या क्षणी फक्त भिंती जळत नव्हत्या; तर अनेक कुटुंबांचे स्वप्न, सुरक्षितता आणि आयुष्य काही क्षणांत होरपळून जात होते. धुराने भरलेल्या जिन्यांमध्ये अडकलेले लोक, मदतीसाठी ओरडणाऱ्या मुलांचे आवाज, खिडक्यांतून बाहेर पाहणारे घाबरलेले चेहरे आणि खाली उभे असलेले असहाय्य नागरिक—हे दृश्य कोणत्याही संवेदनशील मनाला हेलावून टाकणारे होते.

मृत्यू काही पावलांवर उभा असताना काही स्थानिक तरुण पुढे सरसावले. आमिर खान, मुहंमद शोएब, वसीम राजा, मुहंमद अफजल तसेच स्थानिक व्यापारी रियाजुद्दीन (गादी विक्रेते) यांनी जीव धोक्यात घालून बचावकार्य सुरू केले. त्यांनी कोणाचा धर्म विचारला नाही, कोणाची जात पाहिली नाही, कोणत्या ओळखीची चौकशी केली नाही. त्या क्षणी त्यांच्यासमोर फक्त एकच ओळख होती—“माणूस संकटात आहे.”

ते धुराने भरलेल्या इमारतीत शिरले. श्वास घ्यायला अवघड अशा वातावरणात त्यांनी मुलांना उचलून खाली आणले, वृद्धांना आधार देत सुरक्षित बाहेर काढले. काही क्षण असे होते की प्रत्येक पाऊल मृत्यूच्या जवळ नेत होते, तरीही त्यांनी मागे वळून पाहिले नाही. त्या क्षणी त्यांच्या मनात भीतीपेक्षा जास्त जिवंत राहिले होते ते म्हणजे माणुसकीचे भान.

विशेषतः रियाजुद्दीन यांनी घेतलेला निर्णय अत्यंत प्रेरणादायी ठरला. त्यांनी आपल्या दुकानातील गाद्या रस्त्यावर टाकल्या, जेणेकरून वरून उडी मारणाऱ्या लोकांना आधार मिळेल. या साध्या पण अत्यंत महत्त्वाच्या कृतीमुळे अनेकांचे प्राण वाचले. त्या दिवशी गाद्यांवर केवळ शरीर पडले नाही, तर माणुसकीने स्वतःला पुन्हा सिद्ध केले.

या घटनेनंतर माध्यमांमध्ये या सर्व स्थानिक नागरिकांचे उल्लेख समोर आले. त्यांनी केलेले कार्य हे कोणत्याही पुरस्कारासाठी नव्हते, ना कोणत्या प्रसिद्धीसाठी—ते होते फक्त मानवतेच्या अंतःकरणातून आलेले स्वाभाविक उत्तर. संकटाच्या त्या क्षणी त्यांच्यासाठी कोणतेही लेबल महत्त्वाचे नव्हते; महत्त्व होते फक्त जीवन वाचवणे.

ही घटना जितकी प्रेरणादायी आहे, तितकीच ती एक वेदनादायी प्रश्नही उपस्थित करते—जर अशा संकटाच्या वेळी आपण एकमेकांचे जीव वाचवू शकतो, तर रोजच्या आयुष्यात एकमेकांविषयी द्वेष का बाळगतो?

आजच्या समाजात अनेकदा धर्म, जात, भाषा आणि ओळख यांच्या आधारावर लोकांमध्ये अंतर निर्माण केले जाते. संशय, भीती आणि अविश्वास यांचे वातावरण तयार केले जाते. काही वेळा तर अशा कथनांना जाणीवपूर्वक प्रोत्साहन दिले जाते, ज्यामुळे समाजात फूट पडते. परिणामी माणूस माणसाकडे पाहण्याऐवजी त्याच्या ओळखींकडे पाहू लागतो.

पण हौज रानीसारख्या घटनांमध्ये हे सर्व भेद तुटून पडतात. आगीसमोर धर्म नाही, पंथ नाही, जात नाही—तेथे फक्त जगण्याची धडपड असते. संकट कोणालाही ओळखत नाही, आणि त्यामुळेच संकटाच्या वेळी माणूसही आपली खरी ओळख दाखवतो.

ही घटना आपल्याला आठवण करून देते की समाजाची खरी ताकद कधीही भिंती उभारण्यात नसते, तर त्या भिंतींमधून एकमेकांपर्यंत पोहोचणाऱ्या हातांमध्ये असते. जेव्हा एक माणूस दुसऱ्याला वाचवण्यासाठी स्वतःचा जीव धोक्यात घालतो, तेव्हा त्या क्षणी सर्व ओळखी मागे पडतात आणि फक्त माणुसकी पुढे येते.

आजच्या काळात सामाजिक माध्यमांपासून राजकीय व्यासपीठांपर्यंत अनेकदा द्वेषाचे वातावरण तयार होते. लोकांना एकमेकांविरुद्ध उभे करण्याचे प्रयत्न होतात. परंतु अशा प्रयत्नांच्या पार्श्वभूमीवर हौज रानीसारख्या घटना आपल्याला वास्तवाची जाणीव करून देतात. वास्तव हेच आहे की संकटाच्या वेळी माणूसच माणसाच्या कामी येतो.

आपण अनेकदा हे विसरतो की भीती, राग आणि अविश्वास हे भाव तात्पुरते असतात, पण माणुसकी ही शाश्वत असते. ती कोणत्याही धर्माची किंवा विचारसरणीची मर्यादा मानत नाही. ती फक्त माणसाला माणसाशी जोडते.

या घटनेनंतर एक महत्त्वाचा प्रश्न पुन्हा पुन्हा मनात येतो—जर काही तरुण जीव वाचवण्यासाठी ज्वाळांमध्ये शिरू शकतात, तर आपण सामान्य आयुष्यात एकमेकांविषयी दुरावा का निर्माण करतो? कदाचित याचे उत्तर आपल्या विचारसरणीत आणि आपण स्वीकारलेल्या कथांमध्ये दडलेले आहे.

आपण हळूहळू माणसाला पाहणे सोडून दिले आहे आणि ओळखी पाहू लागलो आहोत. नाव, धर्म, जात, प्रदेश—या सर्व गोष्टींनी माणसाचे मूलभूत अस्तित्व झाकले गेले आहे. पण संकट येते तेव्हा हे सर्व गळून पडते आणि उरते तो फक्त एक साधा प्रश्न—“मी याला वाचवू शकतो का?”

हौज रानीतील आगीने हे पुन्हा सिद्ध केले की माणुसकी अजूनही जिवंत आहे. ती कोणत्याही घोषणांमध्ये नाही, कोणत्याही भाषणांमध्ये नाही, तर अशा क्षणांमध्ये दिसते जेव्हा एखादा अनोळखी व्यक्ती दुसऱ्यासाठी स्वतःचा जीव धोक्यात घालतो.

आग विझली आहे, धुराचे ढग विरले आहेत, आणि लोक पुन्हा आपल्या आयुष्याकडे परतले आहेत. पण त्या घटनेने मागे एक मोठा विचार सोडला आहे—आपण कोण आहोत आणि आपण कोण व्हायला हवे?

जर आपण खरोखरच प्रगतीशील समाज घडवू इच्छित असू, तर आपल्याला एकमेकांकडे पुन्हा माणूस म्हणून पाहायला शिकावे लागेल. कारण शेवटी, कोणताही धर्म माणसाला ओळख देतो, पण माणुसकी त्याला खऱ्या अर्थाने उंची देते.

आणि कदाचित हाच हौज रानीच्या आगीचा सर्वात मोठा संदेश आहे—द्वेष नव्हे, तर माणुसकीच समाजाला वाचवते.

News Editor- (Jyoti Parjapati)

सभी समाचार देखें सिर्फ अनदेखी खबर सबसे पहले सच के सिवा कुछ नहीं ब्यूरो रिपोर्टर :- अनदेखी खबर ।

YouTube Official Channel Link:
https://youtube.com/@atozcrimenews?si=_4uXQacRQ9FrwN7q

YouTube Official Channel Link:
https://www.youtube.com/@AndekhiKhabarNews

Facebook Official Page Link:
https://www.facebook.com/share/1AaUFqCbZ4/

Whatsapp Group Join Link:
https://chat.whatsapp.com/KuOsD1zOkG94Qn5T7Tus5E?mode=r_c

अनदेखी खबर न्यूज़ पेपर भारत का सर्वश्रेष्ठ पेपर और चैनल है न्यूज चैनल राजनीति, मनोरंजन, बॉलीवुड, व्यापार और खेल में नवीनतम समाचारों को शामिल करता है। अनदेखी खबर न्यूज चैनल की लाइव खबरें एवं ब्रेकिंग न्यूज के लिए हमारे चैनल को Subscribe, like, share करे।

आवश्यकता :- विशेष सूचना
(प्रदेश प्रभारी)
(मंडल प्रभारी)
(जिला ब्यूरो प्रमुख)
(जिला संवाददाता)
(जिला क्राइम रिपोर्टर)
(जिला मीडिया प्रभारी जिला)
(विज्ञापन प्रतिनिधि)
(तहसील ब्यूरो)
(प्रमुख तहसील संवाददाता